“Ondernemen kan niet zonder duurzaamheid”

Lang voor er in de jaren 90 wetgeving kwam die bedrijven aanzette duurzaam te ondernemen, onderzocht Dirk Le Roy bij de groep AXE (Ahlers-Xylos-Ecolas) al manieren om de milieu-impact van bedrijfsactiviteiten te verminderen. Later legde hij, samen met 15 bedrijfsleiders in een leertraject bij de Koning Boudewijnstichting, de basis voor duurzame bedrijfspraktijken. Vandaag leidt hij met Sustenuto één van de grotere duurzaamheidsconsultancybureaus en helpt hij bedrijven om duurzaamheid in de kern van hun organisatie, producten en merken te verankeren. Met behulp van een Cofinanciering bij PMV breidde hij die activiteit zelfs uit naar het buitenland.

Sustenuto ontwikkelde een geïntegreerde aanpak om het businessmodel van bedrijven toekomstbestendig te maken: van strategische beleidskeuzes en meetbare acties tot de duurzame ontwikkeling van producten én de manier waarop bedrijven geloofwaardig kunnen vertellen over hun duurzaamheidsambities en -prestaties. De (mileu-)verplichtingen die de overheid oplegt aan bedrijven, zijn voor Dirk Le Roy slechts een startpunt: “Wij helpen bedrijven bij alles wat die minimumdoelstellingen overstijgt: everything above the law. In essentie gaat het over verantwoordelijkheid: welke verantwoordelijkheid wil een bedrijf opnemen voor haar impact op het milieu, haar sociale verantwoordelijkheid of haar ethische normen? Voor een voedingsproductiebedrijf betekent dat, bijvoorbeeld, landbouwproducten aankopen die geen ontbossing veroorzaken. Een bouwbedrijf kijkt niet alleen naar de circulariteit van de materialen die het gebruikt, maar denkt ook na over sociale thema’s zoals hoe omgaan met de grote diversiteit op de werkplek.”

Leider in duurzaamheid

Vooral marktleiders zijn volgens Le Roy — die o.a. drankenfabrikant Spadel en vloerbedekkingsproducent Modulyss als klant heeft — genoodzaakt om ook leider in duurzaamheid te zijn. “Je kunt niet verwachten dat consumenten bedrijven vanzelf in die richting sturen. Het zijn de producten zélf die duurzaam moeten worden, en daarvoor moet de focus verbreden: vroeger keek men vooral naar de productiehal, vandaag moet je óók rekening houden met wat daarbuiten gebeurt. Duurzame groei begint dus bij het product zelf: het ontwerp, de samenstelling, de materiaalkeuzes, de impact die het heeft doorheen de volledige levenscyclus… In dat opzicht heeft duurzaamheid veel met kwaliteit te maken. Finaal zijn het de stakeholders — het personeel, de klanten, de buurt, de leveranciers — die oordelen over het maatschappelijke gedrag van ondernemingen. Als duurzaamheid de vermindering betekent van de impact op mens en milieu, of de creatie van duurzame oplossingen voor mens en milieu, dan ligt de waardering net bij diegene die de impact of de oplossing ervaren.”

Omnibuswet

Een duurzamere bedrijfsvoering vergt niet alleen investeringen, bijvoorbeeld om productieprocessen te vergroenen, maar ook inspanningen om erover te rapporteren: energieverbruik, uitstootberekeningen, duurzame verpakkingen, toezicht op duurzame labels, audits over arbeidsomstandigheden… Dirk Le Roy nuanceert: “De rapporteringsverplichting voor grote bedrijven heeft een schokeffect gehad. In de toekomst zullen we daar anders naar kijken. Vandaag vindt iedereen het logisch dat een bedrijf een boekhoudafdeling heeft; in de toekomst zullen we het even logisch vinden dat bedrijven een afdeling hebben om de impact op de maatschappij in kaart te brengen en te monitoren. Overigens heeft het Europese omnibuspakket met wetswijzigingen de administratieve overlast verminderd en is ook de omvang van de duurzaamheidsverplichtingen verminderd. Sinds het aantreden van Trump was er een kloof ontstaan met de VS — door verplichtingen en rapporteringen terug te schroeven, is er nu een stabilisering.” Hij maakt zich niettemin sterk dat met de Europese Green Deal (en het omnibuspakket dat verlichting heeft gebracht) duurzaamheid verankerd is in het Europese bedrijfsleven: “Ondernemen in de toekomst kan niet zonder duurzaamheid.”

Strategie

Het traject naar een duurzamere onderneming kan op verschillende punten mislopen. Cruciaal is volgens Dirk Le Roy de opbouw van de strategie. “Het is ten eerste erg belangrijk dat iedereen op dezelfde lijn zit. Ten tweede moet er een gezamenlijke focus zijn: bedrijven die echt impact willen maken, moeten hun kernactiviteit aanpakken. Ten slotte moet er ook eensgezindheid zijn over de ambitie van het traject: wil het bedrijf een goed duurzaamheidsrapport kunnen voorleggen of echt een leider zijn?” Doorgaans duurt het 4 tot 6 maand om een strategie uit te werken waar het hele management zich achter kan scharen. “Is dat niet het geval, dan lukt de implementatie niet”, weet Le Roy. Hij vindt het noodzakelijk bij de aanwerving van nieuwe managers die strategie op te diepen: zal het nieuwe lid van het managementteam zich eveneens achter de strategie scharen en is haar/zijn ambitieniveau even hoog? Die strategie-ontwikkeling en -uitvoering is Sustenuto’s sterkte. Dirk Le Roy: “Wij zijn geen consultant voor omgevingsvergunningen. Onze expertise ligt in het begeleiden van cross-functionele teams, het vertalen van strategie naar concrete plannen met meetbare doelstellingen en die omzetten in acties.

Toon aanhouden

Essentieel is het om duurzaamheidsinspanningen aan te houden. “Het gaat niet op dat een bedrijf een jaartje werkt aan duurzaamheid en er vervolgens mee stopt. Om effect te hebben, moet de inspanning worden aangehouden. Daar verwijst ook de naam Sustenuto naar als muzikale term: het aanhouden (niet afdempen) van een noot”, aldus Le Roy. Daarvoor is een goede organisatie vereist. “Niet zelden beweert men dat duurzaamheid geen aparte coördinatie behoeft, maar in de gewone bedrijfsvoering is geïntegreerd. Op die manier lukt het niet om tot resultaten te komen: net zoals HR of aankoop vereist duurzaamheid toegewijde aandacht van het management en een coördinerend team. Bij bedrijven die zich organiseren, bijvoorbeeld door een stuurgroep in het leven te roepen, lukt dat wel. Bedrijven die er echt voor gaan, blijven dat ook doen, omdat het een win betekent op verschillende vlakken: betere reputatie, retentie, innovatie en veerkracht (want beter voorbereid op toekomstige verwachtingen en beleid).”

Community

Sinds 2020 is Sustenuto ook in het buitenland actief. Ondertussen heeft het kantoren in Brussel, Parijs, München, Kyoto, Lissabon en Utrecht. “We volgen onze klanten”, aldus Le Roy. Vaak zijn de Sustenuto-kantoren gevestigd in panden waar ook gelijkgestemde organisaties actief zijn. In Brussel bevindt Sustenuto zich in het Impact House, een initiatief van Piet Colruyt. Het biedt werk-, vergader- en evenementenruimte voor organisaties die werken aan sociale en ecologische oplossingen. Ook de Parijse afdeling van Sustenuto bevindt zich met de Climate House in een gelijkaardige omgeving. “Het is voor ons de juiste community”, weet Dirk Le Roy. Een derde van Sustenuto’s omzet komt al uit het buitenland. Om de expansie organisatorisch mogelijk te maken, breidde Sustenuto het team uit met gespecialiseerde medewerkers en deed het een beroep op een Cofinanciering bij PMV. Dirk Le Roy: “Dat PMV als publieke investeringsmaatschappij ook een maatschappelijke rol heeft, maakte het een evidente financieringspartner. Het aanvraagproces van het krediet bij PMV heeft ons bovendien verplicht om onze interne financiële processen te professionaliseren, een interne due diligence zeg maar.”