Herbestemming Zwartzusterklooster in hartje Antwerpen van start

PMV gaat samen met projectontwikkelaar LIFE het Zwartzusterklooster in het centrum van Antwerpen renoveren en herontwikkelen. Het klooster, een beschermd monument en waardevolle erfgoedsite met een geschiedenis van bijna zeven eeuwen, wordt omgevormd tot een duurzaam coliving & coworking-project met 41 wooneenheden, een atelier/kantoorunits en een groot aanbod aan gemeenschappelijke ruimtes, zal worden verhuurd aan expats, atleten of professoren. Na het bouwverlof starten de werken.

Het Zwartzusterklooster, gelegen naast de iconische Sint-Pauluskerk, ondergaat de komende jaren een grondige renovatie en krijgt een nieuwe toekomst als innovatief coliving-concept. Het project omvat 16 kamers, 19 studio’s, 6 appartementen en 7 co-atelier/-working ruimtes. In het renovatieplan is veel ruimte voorzien voor gemeenschappelijke plekken: gedeelde leef- en eetruimtes, keukens, een wellnessruimte, bureauruimtes en een tuinpaviljoen. Het is de bedoeling om de verschillende ruimtes en wooneenheden te verhuren, rekening houdend met zowel het historische en beschermde erfgoedkarakter van het pand —als de toekomstgerichte stedelijke woonnoden van de stad Antwerpen.

Zes eeuwen geschiedenis

Het klooster is een beschermd monument met een totale oppervlakte van 3.634 m² en kent een geschiedenis van bijna zeven eeuwen. Doordat ze geen kloosterlingen waren, woonden de zusters rond 1345 aanvankelijk apart in de gebouwtjes tegen het Predikherenklooster aan de Koepoort. Ze leefden teruggetrokken en in vrijwillige armoede. Pas in 1462 legden de zusters de kloostergelofte af en mochten ze ook een kloosterkleed dragen. Ze vervingen hun grijze pij door een zwarte en kregen zo de naam zwartzusters. Door schenkingen en verbouwingen breidden de eigendommen van de zusters uit tot het huidige Zwartzusterklooster uit de 16de eeuw. Naast hun contemplatieve opdracht, boden de zusters actieve en praktische hulp aan de zieken van de stad. De laatste bewoners van de uitzonderlijke locatie gingen op welverdiende rust in 2013. De kloosterkapel blijft in dit herbestemmingsproject een gewijde kapel die regelmatig dienstdoet als gebedsruimte voor de naburige dominicanengemeenschap.

Duurzame technieken

Projectontwikkelaar LIFE verwierf in 2020 van het bisdom Antwerpen een erfpachtrecht op het Zwartzusterklooster. Met het grootste respect voor het beschermde monument en erfgoed en rekening houdend met alle huidige regelgeving, voorziet het project in een verregaande energetische renovatie bestaande uit isolatie van de buitenschil waar mogelijk, warmtepompen en zonnepanelen. Deze verregaande verduurzaming vertaalt zich in een uitzonderlijk goede energiescore voor een erfgoedpand van 600 jaar oud: een gemiddelde E35-E40 zou volgens het studiebureau haalbaar moeten zijn voor het grootste deel van de studio’s en appartementen.

Ontwikkelingsvennootschap

Projectontwikkelaar LIFE, een ervaren speler in coliving, studentenhuisvesting en coworkings, leidt als meerderheidsaandeelhouder het project en zal de eerste jaren ook als sitemanager optreden. LIFE is sinds 2011 actief in België, Nederland, Spanje, Italië en de Kaapverdische Eilanden. De laatste jaren heeft het een aantal innovatieve coliving concepten bedacht en gerealiseerd,waaronder het ARC-project (Luik) waarbij een historische universiteitscampus van 15.000 m² werd omgevormd tot een samenlevingsproject met 232 lofts en diverse gemeenschappelijke ruimtes. PMV participeert in het kapitaal van de ontwikkelingsvennootschap voor de transformatie van het Zwartzusterklooster en zal samen met LIFE de verdere financiering en realisatie van het project mogelijk maken. Erfgoedpremies en een mix van bancaire en private aandeelhoudersfinanciering worden ingezet om het project te realiseren. Het team dat het project zal renoveren bestaat naast Erfgoed & Visie (restauratie), Hans Verstuyft Architecten, BM Engineering (gebouwtechnieken),Trioconsult (stabiliteit en bouwfysica) uit de internationaal gerenommeerde Nederlandse tuinarchitect Piet Oudolf.

Expats, atleten en proffen

“Met deze investering verstevigt PMV haar rol als katalysator voor duurzame herbestemming van erfgoed in Vlaanderen”, zegt Bertrand Van Regemortel, Investment Director Vastgoed bij PMV. Na de grondige renovatie zullen de wooneenheden en gemeenschappelijke ruimten worden verhuurd. “We mikken daarvoor op expats, internationale atleten of gastprofessoren van de universiteit. De volledig ingerichte kamers, studio’s en appartementen gaan we aanbieden via flexibele huurcontracten”, zegt Toon Haverals, Managing Partner bij LIFE.be. Zowel PMV als LIFE blijven gedurende de eerste jaren betrokken als aandeelhouder tot het project stabiel verhuurd is. Na het verkrijgen van de erfpacht in 2020 is er sinds mei 2024 een omgevingsvergunning. De werken starten dit jaar na het bouwverlof. In maart 2027 hopen PMV en Life met de verhuur te kunnen beginnen.