Panquin: hoe de kapitaalparticipatie van PMV het project vleugels gaf

Het consortium ION en PMV (via de Vlaamse Erfgoedkluis) gaat een nieuwe bestemming geven aan de Panquin-site in Tervuren. De gemeente Tervuren kocht deze site van het ministerie van Defensie en kende een herbestemmingsopdracht toe aan dit consortium na een open wedstrijd, gelanceerd in 2016. Het bestaande erfgoed, waaronder het militair Hoefijzercomplex en de Orangerie, wordt gerestaureerd en krijgt een nieuwe invulling. Er komen ook 3 nieuwbouwvleugels met een 100-tal woonentiteiten die zich ruimtelijk en architecturaal zullen inbedden in de directe omgeving. Een nieuwe aan te leggen vijver in het Orangeriepark zal een groene corridor creëren tussen het Warandepark en de Robianovijvers. PMV trad niet alleen toe tot de projectvernnootschap, maar leverde ook risicokapitaal.

De site Panquin maakt deel uit van het Park van Tervuren en is omwille van zijn grote erfgoedwaarde beschermd als monument en omgeven door een gerangschikt landschap. De geschiedenis van de site gaat terug naar de 18e eeuw toen de bouw van het Hoefijzercomplex en de orangerie plaatsvond. Deze bouw had de bedoeling een nieuwe monumentale kasteeltoegang te creëren in de as van de Kasteelstraat naar het hertogelijk paleis in het Park.

Masterplan

Het masterplan van ION en PMV is het resultaat van een intensief overlegproces en constructieve samenwerking met architecten, ingenieurs en de betrokken overheidsinstanties, met name de Gemeente Tervuren, Agentschap Natuur & Bos, Agentschap Onroerend Erfgoed. Het architecturale luik wordt uitgevoerd door een consortium van 5 architectenbureaus die elk een onderdeel van de site aanpakken. Het gaat om het Italiaanse bureau C+S, DE Architecten uit Tervuren, A33 Architecten uit Leuven, Kopland uit Roeselare (voor restauraties), en Omgeving uit Berchem (voor de landschapsarchitectuur). De totale grondoppervlakte van het projectgebied beslaat 3,7 ha, terwijl de totale oppervlakte van de gebouwen uit 13.300 m² nieuwbouw en 7.900 m² erfgoed bestaat. De Vlaamse overheid investeert via het Agentschap voor Natuur en Bos ongeveer 600.000 euro in dit project.

Nieuwe invulling van erfgoed

De landschappelijke en historische kwaliteit van het Hoefijzercomplex, de Orangerie en het omringende landschap is onmiskenbaar. Maar vandaag manifesteert de site zich hoofdzakelijk als een eiland tussen het centrum en het Warandepark. Dat wordt nu voltooid verleden tijd. Historische gebouwen, nieuwbouwvleugels en open, publiektoegankelijke ruimtes moeten nu herkenbaar zijn als delen van één architecturale en landschappelijke eenheid die in connectie staat met het park en het dorpscentrum. Het Hoefijzercomplex (de oude kazerne) en de Orangerie krijgen een nieuwe publiektoegankelijke bestemming na restauratie door ION & PMV.

100 woningen

Er komt een wooncomplex langs de Duisburgsesteenweg (projecttitel De Poort) dat als poort wil fungeren voor het centrum en dat aansluit met de Orangerie en het halve hoefijzergebouw. De gelijkvloerse verdieping van het gebouw Poort zal kantoren, horeca en kleinhandel herbergen. Tussen de Orangerie en de nieuwe vijver komt de inplanting van een nieuwe woonvleugel (projecttitel Het Plein). De derde woonvleugel sluit aan bij het parkbos en kijkt ook uit op de tweede woonvleugel. Er zijn in het totaal zo’n 100 woonentiteiten voorzien. Er komen bovendien levensbestendige woningen met rolstoeltoegankelijke faciliteiten voor wie een dagje ouder wordt of een lichte fysieke beperking heeft.

Open & doorwaadbaar

De hele site moet ademen en een open karakter krijgen. Belangrijk is dat al deze open ruimtes onderling zijn verbonden via een globaal netwerk van informele en openbare paden voor passanten, bewoners, werknemers, voetgangers en fietsers. Daarom wordt de site volledig ‘doorwaadbaar’ tussen centrum, voervallei en park en worden sfeerlandschappen opnieuw hersteld of gecreëerd.

Centrale energieopwekking

Dat de hernieuwbare energie voor verwarming en koeling voor het hele project centraal wordt opgewekt, drukt de CO2-uitstoot. In het midden van Het Hoefijzer wordt een geothermisch BEO-veld aangelegd dat de basis levert voor de lagetemperatuursverwarming in de winter en voor de passieve koeling in de zomer. Dat wordt gecombineerd met een WKK-installatie die met gas als brandstof elektriciteit produceert. De restwarmte van de motor wordt gebruikt om het hotel te verwarmen en voor de sanitaire warmwatervoorziening op de hele site. Net de combinatie van woningen en een hotel maakt de koppeling van geothermie aan WKK interessant: het hotel heeft immers dag en nacht sanitair warm water op hoge temperatuur nodig, ook voor het zwembad. Daardoor kan de WKK-installatie ook continu werken. Een goed gedimensioneerde WKK is bijgevolg de meest energetische oplossing om zowel de vaste bewoners als de hotelgasten permanent het comfort van warm water te garanderen.

Energy as a service

Dat de vloeren niet alleen worden ingezet om tijdens de winter de ruimtes te verwarmen, maar ook om ze in de zomer af te koelen, is opmerkelijk. In klassieke projecten wordt dat immers nog al te vaak als een (dure) optie beschouwd.  Even opmerkelijk is dat de residentiële bewoners en de hoteluitbater de duurzame energie leasen van een energiedistributeur. Waar in veel grootschalige projecten ook vandaag nog wordt gewerkt met individuele cv-ketels of een warmtepomp per wooneenheid, maakt de centrale opslag en distributie van energie op de Panquinsite een beter beheer mogelijk. De afnemer krijgt een gegarandeerd comfort – energy as a service – terwijl de beheerder op een efficiënte manier de installaties up-to-date kan houden.

Hoe werd het erfgoedproject gestructureerd?

De gunning van de opdracht leidde tot de opmaak van een samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente Tervuren en het consortium. Het consortium zal het project realiseren door deze onder te brengen in verschillende projectvennootschappen. Na realisatie wordt een deelproject (het park en de bovengrondse parking) terug overgedragen aan de gemeente. De totale investeringswaarde van het project bedraagt ca. 55 miljoen euro, inclusief btw.

PMV leverde knowhow én risicokapitaal

PMV trad toe tot het projectteam van ION om in partnerschap een offerte in te dienen voor de herbestemming van de Panquin-site. PMV stelde haar knowhow ter beschikking voor de juridische en financiële structurering van het project en het faciliteren van de gesprekken met de publieke stakeholders. Daarnaast kende PMV het benodigde risicokapitaal toe voor de opgerichte projectvennootschappen.

Het erfgoedproject in cijfers

Hotel **** met 100 kamers en brasserie (7.900 m²)
100 woonentiteiten (13.300 m²) bestemd voor verschillende gezinstypologieën
kantoren, horeca en kleinhandel op de gelijkvloerse verdieping
publieksfuncties voor de gemeente
15.900 m² groenaanleg met vijver en pleinen.

Andere partners

ION is een projectontwikkelaar & vastgoedinvesteerder uit Waregem die de nadruk legt op zowel kwalitatief hoogstaande architectuur als duurzaamheid van het ontwerp. De projecten zijn geografisch verspreid over heel België. Met haar uitgebreide expertise, zowel commercieel, technisch, fiscaal, juridisch als financieel, slaagt ION erin om toegevoegde waarde te creëren voor alle stakeholders. ION is gespecialiseerd in gemengd complexe projecten, een combinatie van residentieel en commercieel vastgoed en is actief in zowel speculatieve ontwikkelingen, Publiek-Private-Samenwerkingen als projecten op maat.

Tervuren ligt in de Druivenstreek, gelegen in de groene rand rond Brussel en op een steenworp van Leuven. Omkaderd door het uitgestrekte Zoniënwoud heeft de gemeente heel wat troeven op het gebied van natuur en recreatie voor bewoners, ondernemers en bezoekers. Ook de rijke geschiedenis en het AfricaMuseum zetten Tervuren op de kaart. Bovendien is het een gemeente van ruim 21.000 inwoners met een bruisend verenigingsleven. Maar ook met een diverse bevolking die bewust voor deze aangename plek kiest om te wonen en werken.

Een kapitaalparticipatie: ook voor uw project?

Ontdek hoe een kapitaalparticipatie van PMV de oplossing kan zijn voor de financiering van uw project: vraag de presentatie aan.