10
/06

Sanering Leigracht bij Blue Gate Antwerp halfweg

De zwaar verontreinigde Leiegracht aan bedrijventerrein Blue Gate Antwerp, met PMV als partner, wordt al een tijd gesaneerd. Slib, zand, grond en olie worden gesaneerd of verwijderd. De werken zitten intussen over de helft. Bedoeling is om tegen de zomer af te ronden.

Blue Gate Antwerp is een voormalige petroleumhaven aan de rechterscheldeoever net buiten de Antwerpse ring. De historische petroleumactiviteiten, accidentele lozingen en twee wereldoorlogen hebben geleid tot een aanzienlijke milieuvervuiling: het terrein is een brownfield. De restanten van het industriële verleden vormden een uitdaging voor een make-over van de onderbenutte en verlaten plek tot een hoogwaardig, watergebonden en duurzaam regionaal bedrijventerrein. Stuk voor stuk werden de knelpunten in kaart gebracht. In een multidisciplinair project met verschillende samenwerkende partijen worden ze omgezet in opportuniteiten. Het project wordt gerealiseerd via een publiek-private samenwerking (PPS) waarin de stad (via AG VESPA), PMV en De Vlaamse waterweg samen met private partner Blue O'pen investeren in de aanleg van een nieuw openbaar domein en het saneren en bouwrijp maken van de terreinen.

Natuurgebied

De Leigracht is één van die knelpunten. De zwaar verontreinigde gracht loopt vlak bij de Schelde en vormt een grens tussen het natuurgebied Hobokense Polder en het bedrijventerrein dat in volle ontwikkeling is. De ontwateringsgracht heeft een drainerende werking. De historische petroleumactiviteiten hebben sinds het begin van de twintigste eeuw de bodem en waterbodem van de Leigracht zwaar verontreinigd. Waterbodem- en bodemonderzoek bracht een zeer zware verontreiniging met onder andere minerale olie aan het licht. De verontreiniging wordt gelinkt aan lozingen en calamiteiten van de voormalige petroleumbedrijven op en rond Petroleum Zuid en in de Hobokense Polder. Op basis van een milieutechnische evaluatie werden aan de (water)bodemverontreiniging humane, ecologische en verspreidingsrisico’s gekoppeld. 

Leigracht blijft

Er is een uitgekiende saneringsaanpak uitgedacht. Zo kan de Leigracht behouden blijven en haar hydrologische en ecologische rol blijven vervullen, ook in functie van de Hobokense Polder. Het volledige slibpakket in de Leigracht wordt verwijderd om de hoge concentraties minerale olie te saneren. Lokaal worden, onder het slib, bijkomende spots weggenomen. Het slib wordt vervolgens gelaguneerd (ontwaterd). Na de lagunering zal het ontwaterde slib gestort worden. Daarnaast worden de oeverstrook en de taluds gesaneerd. Sommige gronden afkomstig van de oevers en taluds kunnen biologisch of fysicochemisch gereinigd worden. Rond de Leigracht zal een buffer van 70 centimeter ‘propere grond’ aangelegd worden om afkalving en afstroom van de oevers te vermijden. 

Verdeelsleutel

Opdrachtgever van de sanering is Blue Gate Antwerp Development NV, de PPS-vennootschap met aan publieke zijde PMV, AG Vespa en De Vlaamse Waterweg en aan private zijde DEC en Bopro. Voor de financiering van het saneringsproject werd met de diverse saneringsplichtige partijen, namelijk de eigenaars en exploitanten van de aanpalende bedrijven, een verdeelsleutel afgesproken gebaseerd op de oppervlakte van de bedrijvigheid en de exploitatieperiode van de (historische) activiteiten van het bedrijf. 

600 ton olie

Er zal in totaal ongeveer 19 000 m³ slib en zand en ongeveer 15 000 m³ grond van de oevers en taluds gesaneerd worden (worst case). Bij de sanering zal zeker 600 ton olie verwijderd worden – dat zijn meer dan 3000 vaten. De sanering wordt uitgevoerd door DEC en bodemsaneringsdeskundige ABO. De werken zitten intussen over de helft. Bedoeling is om tegen de zomer af te ronden. Op de site is een tijdelijke grondreinigingshal geplaatst om zo efficiënt mogelijk te werk te kunnen gaan. Bovendien worden zo het aantal transportkilometers beperkt. De saneringswerken worden gefaseerd uitgevoerd, samen met de ophogings- en infrastructuurwerken. De sanering draagt bij aan de ecologische waarde van de site en de terreinen errond. 

Lees meer over Blue Gate Antwerp en de rol van PMV in het project.